Συνήθη ερωτήματα

Είναι αρκετά σύνηθες να ανακύπτουν ερωτήσεις σχετικά με τις διαφορές Ψυχολόγου- Ψυχίατρου, όπως επίσης μεταξύ Νευρολόγου-Ψυχίατρου:

Ο Ψυχολόγος είναι απόφοιτος σχολής Ψυχολογίας, της επιστήμης που μελετά τα φυσιολογικά ψυχικά φαινόμενα του ανθρώπου, και πιθανώς να έχει περαιτέρω κλινική ή ψυχοθεραπευτική εκπαίδευση.

Ο Ψυχίατρος είναι γιατρός ο οποίος, πέραν του βασικού πτυχίου της Ιατρικής, έχει κάνει την ειδικότητα της Ψυχιατρικής (5ετής ειδίκευση που περιλαμβάνει Παθολογία, Νευρολογία, Ψυχιατρική). Η Ψυχιατρική εξέταση έχει σκοπό:

– να ανιχνεύσει συμπτώματα και νόσους ψυχικής υγείας

-να διερευνήσει το οργανικό υπόβαθρο των σωματικών και ψυχολογικών συμπτωμάτων (γράφοντας και αξιολογώντας ιατρικές απεικονιστικές και εργαστηριακές εξετάσεις)

– να επιληφθεί με την κατάλληλη αγωγή (εφόσον χρειάζεται ιατροφαρμακευτική παρακολούθηση).

Ένα εύληπτο παράδειγμα αφορά τα αγχώδη συμπτώματα που μπορεί να οφείλονται σε διαταραχές του θυρεοειδή ή τις διαταραχές μνήμης που μπορεί να οφείλονται σε έλλειψη βιταμινών.

*Κοντολογίς οι διαγνώσεις των ψυχικών ασθενειών και συνδρόμων, οι κλινικοεργαστηριακές εξετάσεις και η φαρμακευτική παρακολούθηση γίνονται από Ψυχίατρο.

Ο Ψυχολόγος μπορεί να βοηθήσει μέσω συμβουλευτικής ή κάποιου είδους ψυχοθεραπείας στην οποία έχει εκπαιδευθεί. Ο ψυχολόγος επίσης, πέραν από την κλινική του εμπειρία, μπορεί να κάνει χρήση αξιόπιστων ψυχομετρικών εργαλείων (τεστ προσωπικότητας, κλίμακες μέτρησης άγχους/κατάθλιψης κ.α.) που βοηθούν και διαλευκάνουν τη διάγνωση και την περαιτέρω αντιμετώπιση ενός περιστατικού. Δεν δίνει ιατρική διάγνωση/γνωμάτευση και δεν συστήνει φαρμακευτική αγωγή.

Ο Ψυχίατρος πιθανώς και αυτός να έχει εκπαιδευθεί σε κάποιο μοντέλο ψυχοθεραπείας κατά τη διάρκεια της ειδίκευσής του ή σε προσωπική του εκπαίδευση, ούτως ώστε να αναλαμβάνει την ψυχοθεραπευτική φροντίδα των περιστατικών του.

Στην καθ’ημέραν πράξη υπάρχει στενή συνεργασία μεταξύ των δύο ειδικοτήτων: ψυχολόγοι παραπέμπουν περιστατικά στον ψυχίατρο για εκτίμηση/πιθανή αγωγή και ψυχίατροι παραπέμπουν σε ψυχολόγο για ψυχοθεραπεία/συμβουλευτική. Αρκετές φορές ενδεχομενώς να χρειαστεί παράλληλη παρακολούθηση ενός περιστατικού και από τις δύο πλευρές, όταν αυτό κρίνεται απαραίτητο για την ολοκληρωμένη φροντίδα του.

Νευρολόγος-Ψυχίατρος

Η Νευρολογία-Ψυχιατρική αποτελούσε ενιαία ειδικότητα μέχρι τη δεκαετία του ’80 στην Ελλάδα. Έκτοτε έχουν διαχωριστεί και αποτελούν όμορες ειδικότητες με τη Νευρολογία να ασχολείται με παθήσεις του Νευρικού Συστήματος όπως Αγγειακά Εγκεφαλικά, νόσος Πάρκινσον, Πολλαπλή Σκλήρυνση, Ημικρανίες, Νευροπάθειες, Μυοπάθειες κ.ά.

Η Ψυχιατρική ασχολείται με συμπτώματα και σύνδρομα που απορρέουν από δυσλειτουργία του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος και έχουν αντίκτυπο στις νοητικές λειτουργίες και τα παράγωγα φαινόμενα τους (τη λεγόμενη ψυχική σφαίρα). Το πεδίο της Ψυχιατρικής περιλαμβάνει είτε απλά συμπτώματα (π.χ. αγχώδη συμπτώματα, διαταραχές ύπνου, σεξουαλικές διαταραχές) είτε σύνδρομα που χρήζουν χρόνιας παρακολούθησης (ψυχώσεις, συναισθηματικές διαταραχές,διπολική διαταραχή κ.ό.κ. ). Επιπλέον οι ψυχίατροι μπορούν να αναλάβουν την παρακολούθηση των συμπεριφορικών και ψυχωσικών συμπτωμάτων ασθενών με ανοϊκά σύνδρομα.

Διασυνδετική Ψυχιατρική (Liaison Psychiatry) είναι η υποειδικότητα της ψυχιατρικής που «ζυμώθηκε» ιστορικά από τη συνύπαρξη ψυχιατρικών κλινικών στα γενικά νοσοκομεία και ασχολήθηκε με τη φροντίδα των ψυχικά ασθενών, αλλά και την αντιμετώπιση των ψυχικών συμπτωμάτων στους υπόλοιπους νοσηλευόμενους των νοσοκομείων.

Πρόκειται για υποειδικότητα της Ψυχιατρικής, αναγνωρισμένη στο Ηνωμένο Βασίλειο και τις ΗΠΑ, η οποία στην Ελλάδα διδάσκεται σε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών της Β’ Πανεπιστημιακής Ψυχιατρικής Κλινικής του ΕΚΠΑ.

Το πεδίο της Διασυνδετικής Ψυχιατρικής περιλαμβάνει συνοπτικά την ολιστική φροντίδα και θεραπεία ανθρώπων με:

  1. Συνυπάρχουσα σωματική και ψυχική νόσο. πχ κατάθλιψη μετά από έμφραγμα
  2. Ψυχοσωματικά συμπτώματα (σωματικά συμπτώματα ιατρικώς ανεξήγητα από τις λοιπές ειδικότητες που επηρεάζουν και επηρεάζονται από την ψυχική σφαίρα) πχ άτυπος πόνος
  3. Ψυχικές διαταραχές που οφείλονται σε πρωτοπαθή ιατρική κατάσταση ή τη θεραπεία τους . πχ delirium σε μετεγχειρητικό ασθενή, αγχώδης διαταραχή από λήψη κορτιζόνης

Τα ψυχικά νοσήματα εισβάλλουν σταδιακά στη ζωή μας και συνοδεύονται από αλλαγές σε σκέψεις, συναισθήματα, συμπεριφορές (νεύρα, στροφή σε ουσίες, αποφυγές καταστάσεων) και πιθανώς σωματικά συμπτώματα (αϋπνία,άγχος,κρίσεις πανικού,διαταραχές όρεξης) που υποβαθμίζουν τις σχέσεις, την εργασία, το αίσθημα ευεξίας, την όλη λειτουργικότητα ενός ανθρώπου.

Μπορεί να συγκρίνει κανείς τις αλλαγές αυτές με τα σημάδια του χρόνου. Όλοι βλέπουμε τον εαυτό μας στον καθρέφτη κάθε μέρα και δεν καταλαβαίνουμε τη διαφορά από χθες, αλλά αν δει κανείς μια περσινή ή πιο παλιά φωτογραφία;

Με τέτοιο ύπουλο τρόπο εισβάλλουν και οι ψυχικές νόσοι και ο κανόνας είναι ότι κάποιος δεν καταλαβαίνει ότι υπάρχει πρόβλημα ή αρκετά συχνά θεωρείται κομμάτι της ταυτότητας του πχ «ήμουν πάντα αγχώδης, απλά τώρα τελευταία δεν κοιμάμαι» ή «ήμουν πάντα ντροπαλός, απέφευγα τον κόσμο, με τις κρίσεις πανικού έχω κλειστεί σπίτι τα τελευταία χρόνια».

Αυτοί που κινητοποιούνται και παροτρύνουν κάποιον να ζητήσει βοήθεια είναι συνήθως άτομα του στενού τους περιβάλλοντος (γονείς, σύζυγος, σύντροφος) ή του ευρύτερου περιβάλλοντος που βλέπουν τις παραπάνω αλλαγές(φίλοι, δάσκαλος, εργοδότης, συνεργάτης).

Αν θεωρείτε ότι έχετε δυσκολίες στα συναισθήματα, στις σχέσεις, στην καθημερινότητα σας (οικογενειακή ή επαγγελματική) ή άλλα συμπτώματα που επιμένουν καλό θα ήταν να μιλήσετε με έναν ειδικό ψυχικής υγείας. Τα νοσήματα ψυχικής υγείας αφορούν το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα(εγκέφαλος), το οποίο σαν όργανο έχει κι αυτό τις παθήσεις του. Όπως κάποιος που έχει πρησμένο πόδι πάει στον αντίστοιχο ιατρό (ορθοπεδικό) για διάγνωση (μετά από κλινική εξέταση και ακτινογραφίες/μαγνητική) , έτσι και για τα νοσήματα ψυχικής υγείας ενδείκνυται πρωταρχικά μια καλή ψυχιατρική εκτίμηση.

Όπως προαναφέρθηκε τα ψυχικά νοσήματα εισβάλλουν ύπουλα και οι επιπτώσεις τους μπορεί να θεωρούνται φυσιολογικές από τους πάσχοντες.

Αυτό ισχύει για καταστάσεις κατάθλιψης και άγχους που μπορεί να απορέουν από καταστάσεις της καθημερινότητας και οικογενειακά προβλήματα, μέχρι και σοβαρά ψυχιατρικά σύνδρομα (ψυχώσεις,διπολική διαταραχή,κ.ά.) που χρειάζονται ιατρική παρακολούθηση και ο ασθενής δεν αναγνωρίζει τη σοβαρότητα της κατάστασης.

Και στις δύο περιπτώσεις η επαφή με έναν ψυχίατρο είναι ενδεδειγμένη ώστε να γίνουν οι κατάλληλοι χειρισμοί και να γίνει ομαλά η προσέγγιση του ατόμου που χρειάζεται βοήθεια. Η εμπειρία δείχνει ότι όταν υπάρχει το κατάλληλο περιβάλλον (ή κάποιος που ενδιαφέρεται) πάντα υπάρχει λύση και το άτομο με ανάγκη βοήθειας προσέρχεται τελικά στον ειδικό.

Διάφοροι μύθοι κυκλοφορούν σε σχέση με τα φάρμακα του πεδίου της Ψυχιατρικής, οι περισσότεροι οφείλονται σε αρνητικές κοινωνικές αντιλήψεις (ταμπού) και επηρεάζουν αρνητικά την απαρχή και εξέλιξη μιας θεραπείας.

Υπάρχουν συγκεκριμένες ενδείξεις κατά περίσταση που η φαρμακευτική αγωγή είναι ωφέλιμη σε κάποιον. Έπειτα από μία σωστή ψυχιατρική εκτίμηση η αγωγή συστήνεται μόνο εφόσον υπάρχει απόλυτη ένδειξη και αφού εξηγηθούν οι εναλλακτικές λύσεις στον εξεταζόμενο. Η έναρξη μιας αγωγής ή μία αύξηση της δοσολογίας είναι θέμα που χρειάζεται τη δέουσα προσέγγιση και σοβαρότητα.

Το θεραπευτικό πλάνο αποφασίζεται από κοινού με τον εξεταζόμενο, η αγωγή χορηγείται για συγκεκριμένη πάθηση/συμπτώματα και δίνεται αποκλειστικά η επιστημονικά τεκμηριωμένη αγωγή (που είναι ωφέλιμη στην καθημερινή κλινική πράξη και έχει αποδειχθεί επιστημονικά και στατιστικά) και σε ασφαλή δόση.

Όλα τα φάρμακα εν δυνάμει έχουν παρενέργειες , ακόμα και η ασπιρίνη και η παρακεταμόλη (depon) που πωλείται στα περίπτερα. Η τέχνη του καλού ψυχιάτρου είναι να χρησιμοποιήσει δυνητικές παρενέργειες προς όφελος του ασθενούς πχ αν ένα φάρμακο είναι πιθανό να φέρει υπνηλία χορηγείται σε ασθενείς με αϋπνία, αν ένα φάρμακο προκαλεί μείωση βάρους σε κάποιον που θα επωφελούνταν από αυτό κ.ό.κ.

Για οποιαδήποτε απορία μιλήστε με τον ιατρό σας. Ακόμα και αν δεν είστε έτοιμοι να λάβετε αγωγή θα το εκτιμήσει που το συζητάτε ειλικρινά κι ελεύθερα και είναι μία ευκαιρία να διαλευκάνετε τυχόν «μύθους» που κυκλοφορούν.

Τα ψυχικά νοσήματα ενδεχομένως να χρειαστούν παρακολούθηση επί μακρού καθώς και συνδυασμούς φαρμακευτικής αγωγής. Αυτό το «μονοπάτι» της θεραπείας πολλές φορές έχει λοξοδρομήσεις, σκαμπανεβάσματα, πισωγυρίσματα που εκτός από ταλαιπωρία διαποτίζει με μια απαισιοδοξία τους ασθενείς.

Οι δυσκολίες που προκύπτουν κατά τη διάρκεια της θεραπείας συνήθως αφορούν:
το θεραπευτή από πλευράς επιστημονικής ανεπάρκειας, αλλά και ιδιοσυγκρασίας

τον θεραπευόμενο ο οποίος ενδεχομένως να μην είναι έτοιμος να δεσμευτεί σε μια θεραπεία, να κάνει αλλαγές τη ζωή του και να απαλλαγεί από τα προβλήματά του

-στη μεταξύ τους σχέση: αρκετές φορές προκύπτουν θέματα ποιότητας της επικοινωνίας ή αλλιώς «χημείας» μεταξύ θεραπευόμενου-θεραπευτή.

Το σημαντικότερο που πρέπει να θυμάται κανείς που προσέρχεται για θεραπεία είναι ότι αυτό που έγινε στο παρελθόν δεν σημαίνει ότι θα επαναληφθεί στο μέλλον.

Η θεραπευτική διαδικασία χρειάζεται την επιμονή του κηπουρού, θέλει φροντίδα και χρόνο για να αποδώσει καρπούς.

Κατ’ οίκον επίσκεψη είναι η πρακτική της ιατρικής επίσκεψης στο περιβάλλον του ασθενούς. Πραγματοποιείται όταν υπάρχουν αντικειμενικές δυσκολίες στη μετακίνηση του εξεταζόμενου συνήθως λόγω κινητικών προβλημάτων, ηλικίας ή βεβαρυμένης κατάστασης υγείας του. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι να υπάρχει άτομο του περιβάλλοντος που θα διαφωτίσει το ιστορικό του εξεταζόμενου,τα συμπτώματά του, ενώ επιπροσθέτως θα παρέχει τις απαραίτητες πληροφορίες για την τρέχουσα αγωγή και τις πρόσφατα διενεργηθείσες εξετάσεις.

Η διάρκεια μια θεραπείας ποικίλει ανά περίσταση. Αν δεν υπάρχει σοβαρή παθολογία που να χρήζει ιατρικής παρακολούθησης γίνεται ο απαραίτητος εργαστηριακός έλεγχος όπου χρειάζεται και ενδεχομένως να συσταθεί παραπομπή σε ψυχολόγο για παρακολούθηση.

Σε διαφορετική περίπτωση και αναλόγως με τη διάγνωση η θεραπεία και η ιατρική παρακολούθηση δύναται να κυμανθεί από λίγες συνεδρίες (3-5 συνεδρίες ανά 15ήμερο/μήνα) για ήπια συμπτώματα ή περισσότερες (πχ 6-8μήνες σε πρώτο καταθλιπτικό επεισόδιο). Υπάρχουν επίσης σύνδρομα (ψυχώσεις, διπολική και συναισθηματικές διαταραχές, ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή κ.ά.) που χρήζουν χρόνιας φροντίδας και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης.

Το κόστος της συνεδρίας στο ιατρείο κυμαίνεται από 50-70 ευρώ ανάλογα το αίτημα (διαγνωστική επίσκεψη, παρακολούθηση, γνωμάτευση) και την ανάγκη συνταγογράφησης. Το κόστος των συνεδριών ενδεχομένως να μειωθεί ανάλογα με το θεραπευτικό πλάνο που συμφωνείται και τη συχνότητα παρακολούθησης που θα χρειαστεί.

Υπάρχει δυνατότητα ειδικών τιμών για ανέργους, φοιτητές και συνεδρίες μέσω skype. Αποκλειστική συνταγογράφηση σε ασθενείς με γνωστή νόσο μπορεί να γίνει κατόπιν σύντομης επίσκεψης (περίπου 15’) και αξιολόγησης με αντίτιμο 30 ευρώ.

Κατ’οίκον επισκέψεις στην Αθήνα, αλλά και στην περιοχή της Θήβας και της Ελευσίνας έχουν αντίτιμο 60-70 ευρώ, ανάλογα με την ανάγκη συνταγογράφησης/παρακολούθησης.

Για περαιτέρω διευκρινίσεις μη διστάσετε να επικοινωνήσετε με τον γιατρό. Η οικονομική στενότητα από την πλευρά του ασθενή δεν θα πρέπει να σταθεί ποτέ εμπόδιο όταν υπάρχει ανάγκη ιατρικής αξιολόγησης και φροντίδας.

Load More